Bilmeyenler için Scheme, Lisp programlama dilinin ana iki kullanım parçasından biridir. İlk olarak Guy L. Steele ve Gerald Jay Sussman tarafından Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde ortaya çıkarıldı. Benim gözümde programcılığın temelini barındıran Scheme, Türkiye’de Bilgisayar Mühendisliği bölümlerinde birçok öğrencinin – benim de – belası olmaya devam etmekte.
Türkçe kaynağı pek bulunmayan Scheme için İngilizce birkaç kaynak:
MIT/GNU Scheme Reference
Scheme Functions and Special Forms
MIT Scheme Reference Manual (PDF)
GNU Emacs Lisp Reference Manual
Adım 1 – Bilgisayara Scheme indirme
http://www.gnu.org/software/mit-scheme/ adresine girip Scheme’in en son versiyonunu indiriniz. “Mac OS X binary” yazana tıklamak bu işlemi sonuçlandırmanıza yardımcı olacaktır.
Adım 2 – Klasörleri yükleme
İndirdiğiniz dosyayı açın, göreceğiniz üzere içinde iki klasör bulunuyor: Bin ve Lib diye. Şimdi bunların içindekileri bilgisayarda ait oldukları yere yerleştirmemiz gerekiyor. Bunun için Finder’a gelin ve üstte File menüsünden New Finder Window’a tıklayın (⌘ + N). İlle de bu işlemi yapmanız gerekmiyor tabiki de, amacımız sizin ana dizine girmeniz.
Üstteki resimde gösterilen yere gelebildiyseniz, Shift + Command + G (⌘ + ⇧ + G) tuşlarına veya üstteki Go menüsünden “Go To Folder” seçeneğine basın. Çıkan pencereye “/usr/” yazın. Alttaki resimlerde gösterildiği üzere “usr” klasörüne girmiş olmalısınız. “usr” klasöründe gördüğünüz gibi “bin” ve “lib” adlı iki klasör bulunuyor. Hatırlıyorsanız indirdiğimiz dosyanın içinde de bu adları taşıyan klasörler vardı. İndirdiğimiz klasörün içindeki “bin” dosyasını açıp içindekileri buradaki “bin” dosyasına atıyoruz ve aynı şekilde indirdiğimiz klasörün içindeki “lib” dosyasını açıp içindeki “mit-scheme” klasörünü “usr” içindeki “lib” klasörüne atıyoruz. Bu işlemleri bitirdikten sonra işin Terminal kısmı başlayacak.
Adım 3 – Terminal ile Scheme’in yerini bilgisayara algılatma
Malesef bilgisayar denilen özürlü aygıt biz ona bir şey demedikçe kendi bir şey yapamıyor. Biz “bin” ve “lib” klasörüne koymuş olsak da Scheme dosyalarını, Terminal programını (Applications/Utilities/Terminal) çalıştırarak bilgisayara tanıtmalıyız. Her neyse, bunları boşverin en iyisi siz Terminal’i çalıştırdıktan sonra “pico .profile” yazın ve enter’a basın. Şu an karşınızda “.profile” dosyası bulunuyor, içine yeni bir satır olacak şekilde “export MITSCHEME_LIBRARY_PATH=/usr/lib/mit-scheme” satırını yapıştırın ve ardından Ctrl + O’ya (⌃ + O) ve enter’a basın. Pico ile işiniz bittiği için şimdi Ctrl + X ‘e (⌃ + X) basın ve çıkın. Adım adım fotoğraflar ise şöyle:
Ardından Terminal’i de kapatıp terkedin orayı :P Ardından tekrar terminali açarak “scheme” yazın ve enter’a basın. Bakın bakalım alttaki görüntüye benzer bir sonuç mu alıyorsunuz. Almıyorsanız, bir yerde yanlış yaptınız. Haydi bre baştan! :D
Adım 4 – Automator kullanarak Edwin kısayolu oluşturmak
Aslında bu işlemi AppleScript Bundle kullanarak da yapabilirsiniz ama görselliği hoşuma gittiği için ben Automator’u araç olarak kullanmayı istiyorum :D Automator’u önce bir açalım (Applications/Automator).
Açtıysanız efem, karşınıza çıkan ekrandan Application seçin. Ardından solda bulunan listede Library altındaki Utilities sekmesine tıklayın. Bir sürü Actions göreceksiniz yanındaki listede. O listeden “Run AppleScript” ‘i basılı tutup sağ tarafa sürükleyin. Ben böyle sürükleme olaylarına uzağım diyorsanız çift tıklasanız da olur. Size bir “Run AppleScript” actions penceresi oluşturulacak ve içinde muhtemelen şunlar yazacak:
on run {input, parameters}
(* Your script goes here *)
return input
end run
Bu adımda, (* Your script goes here *) yazan yeri silip Terminal komutumuzu yazıyoruz. Zaten bize sizin scriptiniz buraya gelecek diyor :P Bu terminal kodu ise şu:
do shell script “scheme -library /usr/lib/mit-scheme/ –edwin –edit”
Yeni oluşacak olan kodunuz haliyle böyle olacak:
on run {input, parameters}
do shell script “scheme -library /usr/lib/mit-scheme/ –edwin –edit”
return input
end run
Ardından Ctrl + S yaparak oluşturduğunuz scripti Application olarak kaydedin, ister masaüstünüze ister Documents içine, farketmez. Adını da istediğiniz şekilde koyabilirsiniz :P Böylece bir kısayolunuz olmuş olacak. Aşağıdaki örnekte olduğu gibi görünüme sahip olmuşsunuzdur umarım:
Adım 5 – Bu kısayolu isterseniz Growl ekleyerek de yapabilirsiniz ama bu isteğe bağlı tabi
Eğer Automator’a göz atarsanız peşpeşe eklediğiniz actionsların oluşturduğunuz application içinde sırayla çalıştırıldığını görürsünüz. Aşağıdaki örnekte Growl yüklüyse eğer bilgisayarınıza yapabileceğiniz bir Application örneği yer alıyor.
E geçmiş olsun. Soru ve sorunlarınız için iletişim kurabilirsiniz.
